Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 xác định, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia mạnh về biển và giàu lên từ biển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo. Vì thế, hiện đại hóa nghề cá là yêu cầu tất yếu của thủy sản Việt Nam, trong đó, từng bước nâng cấp tàu thuyền, đầu tư phương tiện hiện đại và tổ chức lại hoạt động khai thác thủy sản là những nhiệm vụ trọng tâm đang được Chính phủ, các Bộ, ngành và địa phương ven biển quan tâm, ban hành nhiều chính sách, giải pháp thực hiện.
| Bài 1: Đóng tàu lớn vươn khơi bám biển Chủ trương của Chính phủ dành nguồn vốn 10 nghìn tỷ đồng cho ngư dân vay đóng tàu vỏ sắt, nâng cấp tàu thuyền, trang bị phương tiện đánh bắt hiện đại để gia tăng năng suất, chất lượng khai thác thủy sản là tín hiệu vui đối với hàng ngàn ngư dân đang nung nấu ước mơ làm giàu từ biển. Khát vọng tàu to, máy lớn Tại cảng cá phường 6, TP Tuy Hòa, con tàu PY 92149 TS của anh Nguyễn Đức Thịnh đang được những người thợ tân trang, tu sửa lại sàn tàu và lắp máy mới 500 mã lực thay cho chiếc máy cũ 360 mã lực. Anh Thịnh cho biết, đây là lần thứ 3, anh cho thay máy tàu cá. Năm 1999, anh Thịnh vào nghề câu cá ngừ đại dương với chiếc tàu cũ 90 mã lực mua lại từ một ngư dân Bình Định. "Mùa động, nghe gió chừng cấp 6 là tàu chạy hết nổi, buộc phải tìm chỗ trú tránh" - Anh Thịnh nhớ lại. Mùa mưa năm 2009, tàu đang đánh bắt tại Trường Sa thì nghe tin bão. Anh Thịnh vội gọi anh em bạn thu câu, rồi "kéo hết ga", đưa tàu chạy vào đảo tránh bão. Thế nhưng, máy chạy ì ạch, con tàu cứ tròng trành như sắp bị những đợt sóng dữ nhấn chìm xuống biển. May sao, anh cũng lái được tàu tấp vào một đảo trú tránh. 9 anh em thoát nạn trong nỗi hãi hùng.
Trở về, anh Thịnh quyết định bán tàu, mượn thêm tiền để đóng con tàu mới 160 mã lực, thân dài 16,5m, trị giá 1 tỷ đồng. "Tàu mới hoạt động khá tốt, nhưng rồi đến lúc lại thấy cái máy 160 mã lực dường như không đủ sức kéo thân tàu này", anh Thịnh nói vậy, Và hơn một năm sau, anh ráng một lần nữa thay máy, nâng lên 360 mã lực. Song, "cứ mỗi lần ra khơi, nhìn những con tàu 400, 500 mã lực chạy lướt sóng, đi khắp các ngư trường, mang cả hầm cá đầy về bờ, mình lại nung nấu ý định nâng tàu lên máy 500 mã lực, giờ mới thực hiện được. Giá như có đồng vốn kha khá, mình đổi một lần lên luôn máy 800 hay 1.000 mã lực, đồng bộ với con tàu, chắc sẽ có cảm giác vững chãi, an toàn hơn" - Anh Thịnh chia sẻ. Không riêng anh Thịnh, đang lúc nghề câu cá ngừ đại dương rơi vào cơn khủng hoảng, hàng trăm chiếc tàu phải neo bến vì biển vắng cá, anh Nguyễn Thanh Hiệp lại quyết tâm vay mượn tiền, đầu tư đóng mới con tàu dài 17m, công suất 420 mã lực, to nhất làng biển phường 6. Tâm sự chuyện đóng tàu, anh Hiệp cho biết, có lần, con tàu 293 mã lực của anh đang câu cá ngừ thì bị tàu cá Trung Quốc áp đảo. "Họ ỷ tàu to, cứ chạy vòng vòng áp sát bên mình, làm tàu mình nghiêng ngả, không đánh bắt được" - Anh Hiệp tỏ vẻ bức xúc. Theo anh Hiệp, ra khơi với tàu to, ít bị tàu Trung Quốc lấn át, vả lại, cũng bớt lo hơn trước mỗi mùa mưa bão. Anh Hiệp cũng cho biết, tàu mới đóng to và dài, đồng bộ với công suất máy sẽ chạy khỏe, ít hao tốn nhiên liệu. "Có con tàu mới này, nay mai, tôi đầu tư thêm giàn lưới cá chuồn và một bộ câu cá mập. Cùng với con tàu trước, con tàu mới này sẽ đi thành một đôi, mang cả 3 giàn nghề ra biển. Hễ gặp cá nào làm nghề đó! Bám biển suốt cả năm, làm nhiều nghề, mới có cơ may khá được". Anh Hiệp chia sẻ. Quyết định đóng thêm tàu công suất lớn lúc này khiến gia đình anh hết sức khó khăn, vì phải vay mượn khoản tiền cả tỷ đồng. Song, hy vọng ra khơi với cặp tàu lớn, anh sẽ làm ăn hiệu quả hơn, trả được nợ nần và yên tâm bám biển lâu dài. Khát vốn Dù phải ngược xuôi vay mượn hết sức vất vả để đóng được con tàu to như mong muốn, cả anh Thịnh và anh Hiệp đều cho rằng mình may mắn vì còn mượn được tiền. "Tụi tui cũng đi vay nhưng không phải trả lãi quá cao. Còn rất nhiều người ao ước mà không thể làm được " - Anh Thịnh cho biết. Là một trong những ngư dân đã từng đi vay với lãi suất cao để đóng tàu, anh Phạm Phong Trọng (phường 6, TP Tuy Hòa, Phú Yên) chia sẻ, con tàu anh đang hành nghề đã hạ thủy được 2 năm, nhưng khoản nợ tiền vay ngân hàng gần 400 triệu đồng vẫn đứng yên trong sổ, chưa giảm được đồng nào. Năm 2012, anh Trọng bán con tàu cũ được 500 triệu đồng, dồn vào khoản vay để đóng con tàu mới. "Tàu đóng xong, không có tiền trả công thợ, tôi đành phải vay 120 triệu với lãi nóng 10%/tháng, rát cả mặt". Cố gắng hết sức, hai năm qua, anh Trọng chỉ vừa trả xong khoản vay nóng và lãi hằng tháng số tiền nợ ngân hàng. Khoản lớn nợ gốc vẫn đè nặng trong nỗi lo của anh ngư phủ này từng ngày. Có thể thấy, tàu to, máy lớn là xu hướng tất yếu của nghề khai thác thủy sản hiện đại. Thực tế nhiều năm qua, dù khó khăn, hàng ngàn ngư dân vẫn nỗ lực đầu tư, đóng tàu to, nâng máy lớn để vươn khơi xa, bám biển sản xuất. Ông Nguyễn Tri Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên cho biết, 20 năm từ khi ngư dân Phú Yên bắt đầu vươn ra ngư trường xa bờ, bám biển khai thác, đội tàu cá của ngư dân Phú Yên phát triển nhanh chóng cả về số lượng và năng lực đi biển. Từ chỗ chỉ có vài chiếc công suất 45 đến 90 mã lực, đến nay, Phú Yên đã có 1.013 tàu công suất từ 90 mã lực trở lên, trong đó có 62 tàu công suất trên 400 mã lực; tàu câu cá ngừ đại dương có 562 chiếc. Các tàu đánh bắt xa bờ đều được gắn thiết bị định vị vệ tinh để xác định vị trí, đánh dấu ngư trường, có máy định vị, máy dò cá, hệ thống thông tin liên lạc tầm xa, tầm gần, cơ giới hóa khâu thả và thu ngư cụ. Nhiều phương tiện còn cải tiến hệ thống bảo quản sản phẩm bằng công nghệ thổi xốp, đã giữ sản phẩm chất lượng tốt hơn trước.
Tuy nhiên, khó khăn về nguồn vốn chính là nguyên nhân khiến đội tàu cá của cả nước nói chung, trong đó có đội tàu của ngư dân Phú Yên phần lớn vẫn là các tàu thô sơ, trang bị đơn giản. Đặc biệt là tình trạng chắp vá, thiếu đồng bộ nên dễ mất an toàn khi gặp sự cố trên biển. Ông Phan Thuẩn, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá TP Tuy Hòa cho biết, một con tàu trên 400 mã lực đóng mới có giá gần 4 tỷ đồng, trong khi bà con ngư dân có trong nhà nhiều lắm chừng 300 đến 400 triệu đồng. Vì không có vốn để sắm tàu to một lần nên bà con làm theo kiểu chắp nối. "Hễ năm nay nâng máy tàu, thì năm sau tu bổ lại thân tàu. Khi công suất máy lớn, thân tàu lại trở nên nhỏ. Đến lúc tu bổ thân tàu, họ lại nối thêm vào vài miếng ván, nâng thành tàu cao thêm một chút, cuối cùng cũng có được con tàu to, máy lớn để mà bám biển" - Ông Thuẩn nói. Cũng theo ông Thuẩn, Nghị định 67 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản, trong đó đáng chú ý là dành nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho ngư dân đóng mới và nâng cấp máy tàu đang được ngư dân hết sức mong đợi. "Những ngày qua, bà con rất háo hức, phấn khởi, tìm hiểu rất kỹ cho việc đầu tư phát triển phương tiện hành nghề và cân nhắc các phương án trả khoản vay nợ. Nhiều chủ tàu thuyền đã tích cực đi đến các xưởng đóng tàu lớn để khảo sát các mô hình, chất liệu tàu cho phù hợp, tham khảo giá cả, hãng sản xuất máy. Trong tháng 8 này, khi Nghị định 67 có hiệu lực, bà con ngư dân sẽ tiến hành vay vốn, đóng tàu to, nâng máy lớn ngay" - Ông Thuẩn cho hay. Bài 2: Khai thác theo chuỗi giá trị Phương Oanh |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét